Breudwd Welsh Prose 1350-1425
Cymraeg

Peniarth 5 (Llyfr Gwyn Rhydderch) page 2r

2r

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546
 Delw’r Byd* gwyllt anhegar. A phob peth a wrthwynnepo idaw, a| e gornn y llad.  Ac ny ellir y douy. Ac yn Gangys auon y maent llassvot a thrychant cwuyt yn eu  hyt. Yno y maent pryuet tebic y wrach, a dwy vreich vdunt, a hwech cwuyt yn eu  hyt. Ac o| r rei hynny y toroga yr eliphant, ac yn y tonnev y sodant. Ac yn y mor  hwnnw y maent malwot, ac yn eu kybynnev y geill dynyon atlamv. Ac yn yr In +  die y mae magneten, maen gwyn a tyrr haearnn. Ac yno y mae adamas, maen  ny ellyr y torri namyn a gwaet bwch twym. Ac o| r auon a elwir Yndus hyt yn Ti +  grie, auon arall, y mae Parthia, gwlat a their brenhinaeth ar dec ar hugeint yndi.  Yno y mae Assyria, a gauas y henw y gan Assur vab Sem. Ac yndi y mae Media, a ga +  uas y henw y gan Medius vrenhin ac y gwnnaeth dinas yndy, ac a| e gelwis Media.  Ac yndi y mae Persidia, a gauas y henw y gan Perseus vrenin. Ac yndi gynntaf y gwnae +  thpwyt kyuarwydon. Ac yndi y mae pyramus, maen a lysc y llaw a| e ymotto; a gwyn yw,  a| e wynder a tyf ac a gilia gyt a| r lleuat. O Tygris hyt yn Euphrates y mae Me +  sopotamiam. Ac yn honno y mae dinas Ninive, ac Anyws vrenhin a| e gwnaeth. Ac yn  honno y mae brenhinaeth Babilonia, a henwit y gan Babilon, twr a diuawys Membro +  th gawr. A Semiramis a| e gwnaeth. A dec cwuyt a deuceint a oed yn tewhet y mur,  a decuant cwuyt a oed yn y huchet, a dec milltir ar hugeint a oed yg kylch y gaer,  a chann porth heuyt arnei, ac Euffrates trwy y pherued. A Babel vu y saer.  Ac yn  honno y mae Caldea, gwlat a gaffat yndi gyntaf kelvydyt o| r awyr. Ac yndy y mae  Arabia, gwlat a elwir Sabba, y henw y gan Sab vab Chus. Ac yn honno y keffir ystor;  ac yn honno y mae mynyd Synai, ac Oreb, ac y|mynyd Synai y cauas Moysen y  Deceir Dedyf. A cherllaw hwnnw y mae Madian, ac yn honno y bu Ietro effeirat  yn gyntaf. Ac yn y wlat honno y mae kenedloed llawer Moabyte, Mawnitei, Ydu +  mei, Sarraceni, Medianite, a llawer o rei ereill. O Euffrates hyt ym perued y Mor Ma +  wr y mae Syria gwlat a gauas y henw y gan Syrius vrenin. Ac yno y mae Damas +  cus ac Antinochia y gan Anthiochus vrenin. Ac yno y mae Comagena gwalt a  Ffenica gwlat a gauas y henw y gan fenix, ederyn ny byd byth namyn e| hun, neu y  gan Fenix vrenhin ab Agenor. Yn honno y maent Tyrus a Sswydon dinassoed. Yn hon +  no y mae mynyd Libanus, ac y dan hwnnw y daw Eurdonnen. Yn honno y mae Palestina  a gauas y henw y gan dinas Palestin, ac Ascalon y gelwir yn awr. Yno y mae Iudea  a gauas y henw y gan Iuda vab Iago o Lya lawuorwyn. Ac o| r llwyth hwnnw yd en +  nwyt yn breninoed. Yno y mae Cananea, a enwit y gan Chanaan vab Cham.  Ac yn honno y mae Ierusalem, yr hon a wnaeth Sem vab Noe, ac a| e gelwis Salem. A Ie +  buseus vab Kana a| e kyfuanhedwys; ac o Iebus a Salem y rodes Dauid vrenin  enw ydi Ierusalem. A Selyf vab Dauid o eur a gemev a| e kyweirwys, ac a| e gelwis  Ierosolimam. A wedy diua o wir Babilon. Zerobabel a| e goruc; a gwyr Rufein a| e  diuawys. A gwedy hynny Elius Adrianus amherawdyr a| e gwnaeth, ac a| e gelwis  Heliam. Ac yn honno y mae dinas Nazareth gerllaw mynyd Tabor. Ac yno y mae  brenhinaeth a phymp brenhinaeth yndi. Ac yn honno y buant gynt Sodoma a Go +  morra, deu dynas a lygkwys y daear. Ac yno y mae Mor Marw yd a Eurdonen yndaw.  Ac yno y mae Sarraceni a enwit y gan Sarra; ac Agareni; ac Ysmaelite a enwit y gan  Ysmaele vab Yvream. A Nabothei, vab Ysmael; a dwy genedyl y maent.  I| r gwladoed hynny yn vnyawn y maent o| r dwyrein hyt y mor yssyd ym perued y  dayar. Ac yrygtunt a| r deheu y mae yr Eifft, ac yn honno y maent pedeir kenedyl ar hugeint.  A honno a daw o Vor Rud y dwyrein, a| e theruyn a hyt yn Libia yn y gorllewin.