Dyfeisiadau ysgrifyddol
Defnyddiai ysgrifwyr yr oesoedd canol sawl dyfais nas arferir mwyach. Yn llawysgrifau’r prosiect cafwyd:
Cysylltnodau
Pan ddeuai i ddiwedd llinell, gallai ysgrifydd ychwanegu llinell fer sy’n ymdebygu i gysylltnod y cyfnod diweddar. Weithiau byddai dwy linell i’r 'cysylltnod', heb fod yn annhebyg i’n hafalnod ni. Mae’r naill arwydd a’r llall yn tueddu i godi o’r chwith i’r dde.
Amgodiwyd y ddau 'gysylltnod' hyn ’r elfen <hyphen>
. Cyfleir y ffurf ddwbl
’r priodoledd rend
, e.e.
<hyphen />
<hyphen rend="double" />
O safbwynt ieithyddol diweddar, gellir defnyddio’r arwyddion hyn yn yr un modd ’n cysyltnod ni, sef
pan rennir gair dros ddwy linell. Er enghraifft, gallai#&146;r gair brenhin
gael ei rannu
fel a ganlyn:
... bren-
hin ...
Amgodiwyd enghraifft o’r fath fel hyn:
... bren<hyphen />
hin...
Ond gellid defnyddio’r nodau hyn hefyd pan fyddai gair yn gyflawn ar linell a heb ei rannu. Er enghraifft, gallem gael:
... brenhin-
Addurniadau diwedd llinell
Gallai ysgrifwyr canoloesol lenwi gofod ar ddiewdd llinell nifer o wahanol fathau o addurniadau.
<filler />
sy’n cofnodi’r rhain.
Mae’r priodoledd rend
yn cyfleu’r math o addurn, y lliw, a’r rhuddellu, e.e.
typecolour rubric
Nodau paragraffau
Defnyddir y tag <paragraphmark />
i amgodio nodau sydd fel pe baent yn
dynodi ffiniau rhannau penodol o’r testun. Cyfleir lliw’r arwydd ’r
priodoledd rend
.
Enghreifftiau yw:
yn l i frig y ddalen<paragraphmark rend="red"/>
<paragraphmark rend="rubric"/>
Nodau ychwanegu
Gallai ysgrifydd sylweddoli iddo anghofio cynnwys rhywbeth; y pryd hynny gallai ddynodi safle’r testun coll nod ychwanegu.
Amgodir nod ychwanegu gan yr elfen <insertionmark />
.
Cyfleir ffurf y nod gan y priodoledd rend
, e.e.
<insertionmark rend="cross" />
