Breudwd Rhyddiaith Gymraeg 1350-1425
English

Peniarth 5 (Llyfr Gwyn Rhydderch) tudalen 8r

8r

1​2​3​4​5​6​7​8​9​10​11​12​13​14​15​16​17​18​19​20​21​22​23​24​25​26​27​28​29​30​31​32​33​34​35​36​37​38​39​40​41​42​43​44​45​46​
diwethaf gwaeth no|r kyntaf. Ac yna y dywat pilatus. yma genwch chwitheu geitweit.  ewch a chetwych mal y gwdawch. ac wynteu a|aethant yn gadarn ygkylch y bed. a cheit +  weit y gadw y maen. XIV. Ac odyna gwawr dyd dyw|ssul y doethant meir vagdalen. a meir arall  y edrych y bed. ac odyna nachaf diruawr kynhwryf yn|y daear. kanys agel yr arglwydd  as(sic)sic* disgynawd o|r nef. ac a dynessawd y troy ac ymchwelut y maen. ac y eisted arnaw. Kyffe +  lyb oed y welet y lucheden. a|e dillat val yr eiry. ac yna rac y ovyn ef y dechrynnwys y  keitweit. ac y dygwydyssant mal meirw. Ac y dywawt yr agel wrth y gwraged. na  vyt ovyn arnawch. my a wn panyw iessur yr hwn a groget a geisswch. nyt ydiw yma. ef  a gyuodes megys y dywot. dowch edrychwch y lle y dodet yndaw. Ewch yn gyfulym a dyw +  edwch y disgyblon ac y beder y ry|gyvody. ac ef a|ch raculaena chwi ngalilea. yno y gwe + Elen a’r Grog* lwch euo megys y dywot y chwi.FEL Y CAFODD ELEN Y GROG XV. Ac yna y cudywys yr ydeon yn lle dirgel yn|y daear y groc  y diodeuawd crist arney. Ac odyna ympen y trydyd vlwydyn ar dec ar hugeint a chant  gwedy diodef o|n arglwyd ny iessu grist. yn|y gwledychey gwr mawr anrydedus. constans y  enw. dywyllwr y duw. yn|y seithuet vlwydyn o|e terynnas. yd ymgynnullasant kenedloed  agyuyeith y ymlad yn erbyn rufein ar auon danubium. pan uenegid  hynny y constantinus. y kynnullwys ynteu lluy(sic)sic* mawr. ac y kerdwys yn eu herbyn. Wynteu  ry|doethynt y teruyneu gwyr rufein yn agos y danubium. Pan welas hagen eu ham +  ylder. tristau a|oruc val rac y agheu. a|r nos honno y doeth attaw gwr gwympaf. a|e gyuody  a dywedut wrthaw. Custenyn na vit ovyn arnat. Edrych ar|y nef uch dy benn. Ac edrych  a|oruc ynteu. ac yno y gweley arwyd croc grist gwedy ry|ossot yn eglur o diruawr leuuer.  ac uch y benn yn ysgriuenedic y tityl hwnn. Yn yr arwyd hwn y goruydy di. XVI. A phan welas Cu +  stenyn yr arwyd hwnn. y gwnaeth ynteu y kyffelybrwyd y|r arwyd hwnnw. val yr hwn ry  welsey yn|y nef. A chyuody a wnaeth. a chyrchu val hynny. a dody o|e vlaen arwyd y groc. a|r  dyd hwnnw llad llawer onadunt. A|r dyd hwnnw y rodes duw vudygolyaeth y custenyn  vrenin. drwy nerth y groc. Odyna y doeth custennyn y dinas. ac y gelwys attaw holl offei +  reit. a geuduyeu. ac abertheu a|oed yna. a gouyn y bawp onadunt py oed yr arwyd hwnn.  neu pa beth oed. ac nyt oed attepey idaw o dim. Yna eissoes y dywat rei panyw arwyd duw o|r nef.  Pan doed y chwedyl ar vychydic o gristonogyon a oed yn|yr amsser hwnnw. y doethant wynteu  ar y brenin. ac y mynegassant idaw rinwedeu y trindawt a diodeuedigaeth mab duw yg|  knawt. ac val y ganet. ac y diodefuawd. ac y kyuodes y trydydyd gwedy diodef ar y groc.  Ac yna yd|anuones custennyn vrenin ar eusebius. y gwr a|oed bap yna yn rufein y alw att +  aw. a hwnnw a deuth attaw. ac a bedydywys ef yn enw yn harglwyd ni iessu grist. Ac yna  y kadarnawd ef yn ffyd grist. ac yd erchis adeilat eglwysseu. a distryw temleu y geuduyeu.  a fferffeith oed custennyn yn y ffyd. gan lauuryaw y|r yspryt glan herwyd euegylyeu  crist. Ac gwedy kyuarwydaw o|r euegylyeu pa le y crogassit crist y arglwyd ef. yd anuones  ynteu y vam ef. elen oed honno. y geissaw y kyssegredic prenn y groc yr arglwyd. ac y  adeilat eglwys yno. Rat yr yspryt a|oed ar y wynvydediccaf elen vam yr amherawdyr.  val y managey yr yspryt idi. y llauurya hitheu o bop peth. a diruawr garyat a rodes  hi ar yn harglwyd ni iessu grist. Ac odyna y kychwynnawd y geissaw y iachuyawl brenn  y groc kyssegredic. XVII. A gwedy dyallu yn ystyryawl ohonei  a|e chyuotedigaeth o veirw. ny han +  bwyllawd hi. ac ni orffwyssawd hi yny gauas arwyd budugolyaeth crist. yn y lle y go +  ssodyssit y arglwydiawl gorff ef arnaw. Ac yn y mod hwnn y cauas hi. yn yr wythuetyd  ar hugeint o|r eil|mis y doeth elen a lluy mawr genthy y dinas caerussalem. ac yno y kyn +  nullassant kynulleitua vawr o|r ydeon. ac nyt o|r dinas e|hun. namyn o|r dinas a|e  gylch o gylch. ac o dinassoed ereill o|r y bey eu presswyluot. A diffeith oed caerussalem yna. yn gymeint